Europa moet werk maken van verbod op conversietherapieën: “LGBTQ+ is geen ziekte die je kan genezen”
Het Europees Parlement debatteert vandaag over de noodzaak van een Europees verbod op conversiepraktijken of zogenaamde ‘homogenezing’. Een Europees burgerinitiatief dat pleit voor een dergelijk verbod verzamelde in recordtijd de nodige handtekeningen. "Het gaat om gruwelijke en mensonterende praktijken,” zegt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit). “De Middelleeuwen zijn al lang voorbij. Hoog tijd dat we conversietherapie in heel Europa een halt toeroepen.”
Conversietherapie, reparatietherapie of homogenezing is een verzamelnaam voor verschillende praktijken waarmee geprobeerd wordt om iemands seksuele oriëntatie te wijzigen. Dat neemt verschillende vormen aan. Het gaat onder meer om psychologische manipulatie, het aanpraten van schuld en schaamte, psychotherapie, medicatie, elektroshocktherapie, aversieve behandelingen en rituelen die sterk lijken op exorcisme. In andere gevallen gaat het om vernedering, intimidatie of zelfs fysiek en seksueel geweld. De gevolgen zijn vaak ingrijpend en langdurig: slachtoffers kampen vaker met depressie, angststoornissen, middelenmisbruik, dakloosheid en suïcidale gedachten. “Het idee dat LGBTQ+-personen ‘genezen’ moeten worden, is waanzinnig,” zegt Van Brempt. “Men probeert LGBTQ+-personen te breken en hun identiteit te onderdrukken. Dat is niets minder dan mishandeling met blijvende lichamelijke en mentale schade.”
Honderduizenden slachtoffers
De omvang van het probleem is moeilijk exact te meten, maar alle studies wijzen op een structureel en onderschat fenomeen. Europese ramingen geven aan dat ongeveer 2% van de LGBTQI+-personen conversiepraktijken heeft ondergaan en 5% ermee in aanraking kwam. Andere onderzoeken spreken over nog hogere cijfers, vooral bij trans personen. “Zelfs als je de meest voorzichtige schattingen gebruikt, spreken we over honderdduizenden mogelijke slachtoffers in Europa,” zegt Van Brempt.
Acht lidstaten in Europa, waaronder België, hebben de praktijk inmiddels wettelijk verboden. Daders riskeren gevangenisstraffen en beroepsverboden. “Maar in heel wat andere lidstaten blijft de praktijk bestaan. Er zijn zelfs erkende centra die zich specialiseren in deze afschuwelijke praktijken,” zegt Van Brempt. “Dat toont de nood aan Europese actie. Fundamentele rechten mogen niet afhangen van het land of de postcode waarin je geboren wordt. Zeker niet in de Europese Unie, die zich verder met veel bravoure presenteert als de wereldwijde verdediger van mensenrechten.”
1,1 miljoen handtekeningen
Ook heel wat Europeanen zijn die mening toegedaan. Een burgerinitiatief dat een verbod vraagt op conversiepraktijken in de hele Europese Unie heeft op minder dan een week tijd meer dan 1,1 miljoen handtekeningen verzameld. “Dat is een heel erg duidelijk signaal,” zegt Van Brempt. "Eén dat we niet kunnen negeren en waarmee we nu ook echt aan de slag moeten. Dat is ook het signaal dat wij vandaag zullen geven vanuit het Parlement.”
De Europese Commissie moet tegen midden mei antwoorden op het burgerinitiatief. “Wat ons betreft moet het antwoord duidelijk en breed zijn,” zegt het Europarlementslid. “We beschikken over de nodige hefbomen om conversietherapie in Europa een halt toe te roepen. Zo kan de Europese Commissie de praktijk opnemen in de lijst van Europese misdrijven, zodat ze in alle lidstaten strafbaar worden. Een expliciet verbod kan ook worden opgenomen in de Equal Treatment Directive, om slachtoffers in heel Europa recht te geven op bescherming en ondersteuning. Europa moet haar lidstaten ook aanmanen om actieplannen uit te werken om de strijd tegen conversietherapieën op te drijven. Daarvoor kan ook Europese steun worden vrijgemaakt.” “Wie je bent, is geen ziekte en hoeft niet behandeld te worden,” besluit Van Brempt. “Europa moet een veilige plek zijn voor iedereen. Zonder uitzondering. Ook voor de hele LGBTQ+-gemeenschap.”