Europees Parlement haalt slag thuis: rechten luchtvaartpassagiers worden niet afgezwakt.

Reizigers die meer dan drie uur moeten wachten op een vlucht, behouden hun recht op financiële compensatie. Het Europees Parlement is erin geslaagd om de plannen van de Europese Commissie en de lidstaten om die bescherming af te zwakken tegen te houden. “Een stevige overwinning voor de Europese consument, de consumentenrechten en het Europees Parlement,” zegt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit).

Luchtvaartpassagiers in Europa genieten vandaag een sterke bescherming wanneer hun vlucht ernstige vertraging oploopt. “Wie meer dan drie uur moet wachten, heeft recht op een compensatie tot 600 euro,” zegt Van Brempt. “Elk jaar maken zo’n 20 miljoen reizigers in de Europese Unie gebruik van dat recht.”

Bescherming onder druk

Maar die bescherming stond al jaren onder druk. In 2013 lanceerde toenmalig Europees Commissaris Sim Kallas een hervorming van de passagiersrechten. Daarin zat ook het voorstel om de compensatieregels fors af te zwakken. Reizigers zouden pas vanaf vijf uur vertraging bij korte vluchten en zelfs pas vanaf negen uur vertraging bij langeafstandsvluchten recht krijgen op compensatie. De hervorming kwam nooit van de grond. Tot vorig jaar. Onder druk van de vliegtuigmaatschappijen haalden de lidstaten het voorstel, na twaalf jaar, opnieuw van onder het stof. Ook zij wilden de passagiersrechten terugschroeven. Reizigers zouden pas vanaf vier uur vertraging recht krijgen op een vergoeding en ook de compensatiebedragen zouden dalen.

“In de praktijk zou dat betekenen dat 60 procent van de reizigers hun recht op compensatie zou verliezen. Een gigantische overwinning voor de lobbyisten van de luchtvaartmaatschappijen, maar een zware nederlaag voor Europese consumenten,” zegt Van Brempt. “Bovendien zouden de hogere drempels er ook toe kunnen leiden dat luchtvaartmaatschappijen minder pogingen ondernemen om passagiers alsnog tijdig op hun bestemming te krijgen. Dat is dus twee keer een slag in het gezicht van onze reizigers.”

Voet bij stuk

Maar zover komt het dusniet. “Het Europees Parlement is zich al die tijd blijven verzetten tegen de voorstellen van de Commissie en de Raad," zegt Van Brempt. “Tijdens de pandemie hebben we gezien hoe moeilijk veel luchtvaartmaatschappijen deden over het uitbetalen van compensaties. Er is absoluut geen reden om de rechten van passagiers verder af te zwakken. Integendeel.”

Na stevige onderhandelingen kwamen het Parlement en de lidstaten tot een akkoord. “De huidige regels rond vertragingen en compensaties blijven daarbij behouden,” zegt Van Brempt. “Ondanks de druk van lidstaten en het zware lobbywerk van luchtvaartmaatschappijen is het Parlement erin geslaagd de rechten van consumenten te beschermen.”

Makkelijker, maar niet automatisch 

De procedure om zo’n compensatie aan te vragen wordt makkelijker en toegankelijker voor de reizigers. “Tijdens de pandemie zaten veel mensen maandenlang te wachten op een terugbetaling of wisten ze niet waar ze terecht konden met hun klacht. Dat willen we in de toekomst vermijden,” zegt Van Brempt. “Bovendien krijgen luchtvaartmaatschappijen ook strikte deadlines om te reageren op die klachten. Binnen de 30 kalenderdagen na ontvangst van de aanvraag moet de luchtvaartmaatschappij de compensatie uitbetalen of de passagier motiveren waarom zij geen compensatie uitkeert.” De lijst met uitzonderingen waarop luchtvaartmaatschappijen zich kunnen beroepen wordt ingeperkt.

Het Parlement wilde daarnaast ook werk maken van een automatische terugbetaling voor reizigers. Dat voorstel haalde het uiteindelijk niet. “Bijzonder jammer”, zegt Van Brempt. “Heel wat passagiers kennen hun rechten vandaag niet of geven het op omdat de procedures te ingewikkeld zijn. De bedoeling van deze hervorming moest net zijn om de bestaande regels beter te doen naleven en ervoor te zorgen dat meer mensen effectief krijgen waar ze recht op hebben. Op dat vlak is het werk dus nog niet af. Wij zullen vanuit het Parlement op die nagel blijven hameren.” 

Van Brempt hoopt dat dit voorlopige akkoord snel wordt goedgekeurd door het Parlement. “Als het van anderen rond de tafel had afgehangen, waren reizigers vandaag rechten kwijtgespeeld,” zegt Van Brempt. “Dat hebben we kunnen voorkomen.”