Het antwoord kan nooit meer geweld, antisemitisme of een genocide zijn. Niets doen evenmin.
Exact drie jaar na de gruwelijke terreuraanval van Hamas in Israël lijkt het alsof we gewend geraakt zijn aan het geweld en het menselijke leed in Israël en Palestina. “Het is misselijkmakend dat de slachtoffers van Hamas en die van de extreemrechtse Israëlische regering tegen elkaar worden uitgespeeld”, zegt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit). “Nog beschamender is dat de Europese Unie er na drie jaar nog altijd niet in slaagt een geloofwaardige positie in te nemen en daar duidelijke actie aan te koppelen.”
Op 7 oktober 2023 werden in Israël ongeveer 1.200 mensen gedood en 251 mensen ontvoerd. De daaropvolgende oorlog verwoestte grote delen van Gaza en kostte tienduizenden Palestijnen het leven. Volgens UNICEF werden alleen al meer dan 21.000 kinderen gedood. In september 2025 concludeerde een onafhankelijke onderzoekscommissie van de Verenigde Naties dat Israël genocide heeft gepleegd tegen de Palestijnse bevolking in Gaza.
“De omvang van het menselijke leed is nauwelijks te bevatten”, zegt Van Brempt. “Toch is het publieke debat zo gepolariseerd geraakt dat zelfs medeleven met burgers wordt uitgelegd als een keuze voor het ene of het andere kamp. Maar slachtoffers hebben niets aan kampen. Niet in Israël en niet in Palestina. Zij, hun nabestaanden en gewone mensen hebben niets te winnen bij een verdere escalatie van het geweld. De enigen die daarbij winnen, zijn de extremisten zelf.”
Van Brempt begrijpt het gebrek aan helderheid en nuance bij Europese leiders niet. “Nochtans is het niet zo moeilijk”, zegt ze. “Was 7 oktober een daad van beestachtige en ongekende terreur tegen de Israëlische bevolking? Ja. Was het massale geweld tegen de Palestijnse bevolking dat daarop volgde minstens even gruwelijk? Ja. Hebben mensen wereldwijd het recht om boos en gefrustreerd te zijn over de politieke passiviteit tegenover wat in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever gebeurt? Ja. Is antisemitisme onaanvaardbaar? Uiteraard. Meer geweld is nooit het antwoord. En de oorlogsmisdaden van Hamas kunnen nooit een genocide op het Palestijnse volk rechtvaardigen.”
Aandacht ebt weg
De oorlogen in Oekraïne en Iran, de oplopende spanningen met China en de stijgende energieprijzen doen de internationale aandacht voor Israël en Palestina opnieuw afnemen. “Dat is een gevaarlijke ontwikkeling,” zegt Van Brempt. “Blijkbaar went alles, zelfs een genocide. Maar dat verandert niets aan de vreselijke situatie op het terrein. Mensen leven er nog altijd tussen het puin, de gezondheidszorg is grotendeels verwoest en de toegang tot voedsel, geneesmiddelen en bouwmateriaal blijft onzeker. Ook op de Westelijke Jordaanoever gaan bezetting, kolonisering en geweld onverminderd verder.”
Bijna een jaar na het broze staakt-het-vuren ligt Gaza grotendeels in puin en blijft de Israëlische regering de druk op Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon opvoeren. Volgens de Verenigde Naties moeten nog tienduizenden lichamen worden geborgen en is het humanitaire herstelplan voor 2026 slechts voor 40 procent gefinancierd. UNICEF waarschuwt dat de verwoeste gezondheidszorg en de beperkte humanitaire toegang kinderen blijven treffen.
Verpletterende verantwoordelijkheid
De Europese Unie draagt daarin een zware verantwoordelijkheid. “Europese leiders hebben het geweld keer op keer veroordeeld, maar veel te weinig gedaan om nieuwe slachtoffers te voorkomen en extremisten te stoppen.”
De mogelijke maatregelen liggen nochtans al lang op tafel. In juli 2025 legde buitenlandchef Kaja Kallas de lidstaten een optiepaper voor met tien mogelijke stappen, gaande van het gedeeltelijk of volledig opschorten van het associatieakkoord tot gerichte sancties, handelsmaatregelen en beperkingen op Europese samenwerking met Israël. In september 2025 stelde de Commissie vervolgens voor om de handelsvoordelen uit het associatieakkoord gedeeltelijk op te schorten. Vandaag blijven nagenoeg alle voorstellen dode letter. Enkel de sancties tegen enkele gewelddadige kolonisten en organisaties kregen de nodige steun in de Raad.
Politieke impasse
“Er moet actie ondernomen worden,” zegt Van Brempt. “Het associatieakkoord met Israël moet worden opgeschort. De Europese Unie moet gerichte sancties treffen tegen de politieke en militaire verantwoordelijken voor ernstige mensenrechtenschendingen en geweld tegen burgers. De lidstaten moeten stoppen met wapenleveringen, zeker wanneer er een risico bestaat dat die wapens worden gebruikt voor oorlogsmisdaden.”
Europa moet ook ongehinderde humanitaire toegang afdwingen en de handel met illegale Israëlische nederzettingen verbieden. “Voor veel van die maatregelen is geen unanimiteit nodig,” benadrukt Van Brempt. “De opschorting van de handelsdelen van het associatieakkoord en een invoerverbod op producten uit illegale nederzettingen vallen onder het Europese handelsbeleid. De Commissie kan voorstellen indienen waarover de lidstaten met gekwalificeerde meerderheid beslissen. Tot op vandaag weigert de Commissie dat te doen. Het wordt hoog tijd om de impasse te doorbreken en het gebrek aan politieke wil te vervangen door politieke moed.”
“Zonder rechtvaardigheid komt er geen duurzame vrede. Niet voor Palestijnen en niet voor Israëli’s”, besluit Van Brempt. “Na drie jaar gruwelijk geweld kan er maar één juist antwoord zijn: minder slachtoffers. Europa moet eindelijk handelen.”